QGIS W 5 Minut on Mapy z wartością: Qgis w wycenie

QGIS w 5 minut: dostęp do drogi publicznej

Fri, 22 Aug 2025 00:00:00 +0000

Co możemy zrobić, kiedy z dostępnej dokumentacji (np. z aktu notarialnego lub księgi wieczystej) nie wynika, czy nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej a odpowiedni zarządca dróg (gmina, zarząd powiatu, zarząd województwa) nie udostępnia rejestru dróg publicznych lub dostęp do tego rejestru jest utrudniony?.

W takiej sytuacji możemy spróbować następujących rozwiązań:

1) Wejść na portal e-mapa (najlepiej z użyciem wtyczki Power Pin PL). Po otwarciu mapy w interesującym nas miejscu na drzewku warstw zaznaczamy warstwę Mapa własności. Dzięki temu działki zostaną podświetlone kolorem odpowiedniej grupy rejestrowej, co pozwoli nam sprawdzić, czy np. działka drogowa, do której przylega nasza nieruchomość, jest prywatna, czy jest własnością gminy lub innej jednostki samorządu terytorialnego. Oczywiście to, że działka drogowa jest własnością gminy, nie musi automatycznie oznaczać, że ma status drogi publicznej, jednak stanowi to bardzo mocną przesłankę.

📝 AKTUALIZACJA z 2025.11.10

można też dodać do QGIS warstwę poprzez usługę WMS https://mapy.geoportal.gov.pl/wss/ext/MapaWlasnosci bez konieczności wchodzenia na portal e-mapa

2) Jeśli chcemy zachować takie dane na przyszłość, możemy pobrać wszystkie działki ewidencyjne powiatu (jak to zrobić opisałem we wpisie: QGIS w 5 minut: jak zlokalizować działkę gdy zmienił się jej numer). Następnie wystarczy w pobranej warstwie znaleźć interesujące nas działki i zobaczyć wartość kolumny GRUPA_REJESTROWA (jeśli odpowiedni ośrodek dokumentacji geodezyjno-kartograficznej takie dane udostępnia). Wartość ta jest kodowana liczbą od 1 do 16, wyjaśnionymi w poniższej tablicy:

Grupa rejestrowa	Rodzaj podmiotu (właściciel/władający)	Uwagi
Grupa 1	Skarb Państwa	Bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi
Grupa 2	Skarb Państwa	Ze zbiegiem z użytkownikami wieczystymi
Grupa 3	Jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, przedsiębiorstwa państwowe, inne państwowe osoby prawne	-
Grupa 4	Gminy, związki międzygminne lub metropolitalne	Bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi
Grupa 5	Gminy, związki międzygminne lub metropolitalne	Ze zbiegiem z użytkownikami wieczystymi
Grupa 6	Jednoosobowe spółki jednostek samorządu terytorialnego i inne osoby prawne	-
Grupa 7	Osoby fizyczne	-
Grupa 8	Spółdzielnie	-
Grupa 9	Kościoły i związki wyznaniowe	-
Grupa 10	Wspólnoty gruntowe	-
Grupa 11	Powiaty i związki powiatów	Bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi
Grupa 12	Powiaty i związki powiatów	Ze zbiegiem z użytkownikami wieczystymi
Grupa 13	Województwa	Bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi
Grupa 14	Województwa	Ze zbiegiem z użytkownikami wieczystymi
Grupa 15	Spółki prawa handlowego	-
Grupa 16	Inne podmioty ewidencyjne	Niewymienione w grupach 1-15

3) Czasami spotykamy się z przypadkami, w których dane powyższe nie są udostępniane dla interesującego nas terenu (dotyczy to niestety około 50% powiatów). W takim przypadku możemy spróbować pobrać z Geoportalu Krajowego bazę danych obiektów topograficznych. To rozwiązanie proponuję tylko, jeśli wszystkie inne sposoby zawiodły. Żeby je pobrać, należy wybrać dane dla powiatów z zakładki Warstwy w panelu Zawartości mapy, kliknąć na mapie i wybrać preferowany format danych (np. geopaczkę, czyli plik oznaczony GPKG).

Po pobraniu i rozpakowaniu paczki, szukamy pliku, który w nazwie ma tekst: “OT_SKJZ”. Np. dla powiatu tarnogórskiego pełna nazwa interesującego nas pliku to: PL.PZGiK.238.BDOT10k.2413__OT_SKJZ_L.gpkg. Po przeciągnięciu pliku na mapę QGIS, wyświetli się nam warstwa wektorowa (z geometrią liniową) oznaczająca siatkę dróg, a z tabeli atrybutów uzyskamy interesujące nas informacje. Dane te nie przedstawiają wprost statusu własności poszczególnych działek (gdyż warstwa ta nie zawiera działek, a jedynie informację o drogach). Możemy jednak wyczytać z tych danych KATEGORIE ZARZĄDZANIA dróg (a także inne przydatne informacje, jak np. materiał nawierzchni, szerokość nawierzchni). Niestety dane te nie zawsze są w pełni aktualne.

4) Możemy również spróbować poszukać informacji o drogach publicznych na lokalnych geoportalach. Przykładowo, Gmina Radzionków udostępnia na swoim Systemie Informacji Przestrzennej (SIP) warstwę “SIEĆ DRÓG” (Drogi Powiatowe, Drogi Gminne). Jeżeli działamy na terenie województwa śląskiego, pomocny może okazać się Geoportal ORSIP (Otwarty Regionalny System Informacji Przestrzennej) wraz z aplikacją Mapa sieci dróg w województwie śląskim. Należy jednak pamiętać, że dane dotyczące sieci drogowej w ORSIP zostały pozyskane z bazy BDOT10k, więc może występować wspominany w punkcie wcześniejszym problem z aktualnością.

Podsumowując: żadne z powyższych rozwiązań nie jest idealne, jednak lepsza jest taka informacja niż jej całkowity brak. Nawet dane niepewne dostarczają wskazówek i stanowią punkt wyjścia do dalszych analiz.

QGIS w 5 minut: szybki pomiar szerokości działek budowlanych

Wed, 12 Mar 2025 00:00:00 +0000

W procesie wyceny i doborze nieruchomości porównawczych rzeczoznawcy analizują między innymi parametry geometryczne działek/nieruchomości. Mogą to być właściwości związane zarówno z ukształtowaniem terenu (rzeźba terenu, nachylenie, ekspozycja, analiza widoczności) jak i kształtem działki (w sposób zobiektywizowany np. współczynnikiem kształtu). Oba powyższe zagadnienia są bardzo ciekawe i na pewno doczekają się wpisów na tym blogu. Obecnie zajmiemy się czymś prostszym, czyli tytułową szerokością działki.

Prawo budowlane nie określa minimalnej szerokości działki budowlanej. W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego możemy za to znaleźć informacje dotyczące tego parametru. Często są to zapisy regulujące zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości i określają np. minimalną szerokość frontu działki w zależności od przeznaczenia i planowanej zabudowy. Mamy także rozporządzenie “W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”, które ustala minimalną odległość budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną (np. 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy).

Podpowiem tutaj, że QGIS pozwala nam szybko zwizualizować powyższe ograniczenia na działkach poddanych analizie. Wystarczy na warstwie z naszymi działkami użyć algorytmu przetwarzania (narzędzia) otoczka i ustawić parametr odległości na wartość tej minimalnej odległości ze znakiem ujemnym (np. -4). Poniżej widoczny jest efekt narzędzia otoczka oraz dodatkowo dodana warstwa z pomiarami.

A co, jeśli musimy zmierzyć szerokość frontu kilkudziesięciu działek? Automatyzacja tego zadania, nawet przy użyciu zaawansowanego skryptu w Pythonie, jest trudna. Różnorodność kształtów działek oraz trudność w zaprogramowaniu logiki, która określi front działki i punkty pomiaru, stanowi spore wyzwanie. W związku z tym, w tym przypadku najlepszym rozwiązaniem pozostaje ręczny pomiar. QGIS znacząco przyspiesza ten proces, dzięki narzędziom do szybkiego rysowania i pomiaru linii oraz automatyzacji przypisywania atrybutów.

Jeżeli chcemy wykonać to zadanie bez użycia QGIS, to należy wyszukać interesującą nas działkę w jednym z geoportali, następnie mierzymy taką działkę za pomocą udostępnionych przez witrynę narzędzi, a później wpisujemy taką informację do właściwego wiersza arkusza kalkulacyjnego, w którym mamy zestawione transakcje. Problem z takim rozwiązaniem jest taki: 1) ręczne wyszukiwanie działek jest czasochłonne, 2) zazwyczaj nie mamy trwałego wizualnego “śladu” poprawności pomiaru, 3) trzeba przełączać się między przeglądarką a Excelem, 4) kiedy chcemy znowu przeanalizować inny aspekt działek transakcyjnych, to patrz punkt 1). Porównałem pomiar dla 100 działek ewidencyjnych. Opisaną niżej metodą to zajmuje niecałe 10 minut. Dla porównania w Geoportalu Krajowym trzeba na to poświęcić 3 razy więcej czasu.

Qgis jest programem bardzo elastycznym. Wiele zadań da się wykonać na różne sposoby. Najpierw zobaczymy wariant z wykorzystaniem funkcji aggregate(), a następnie wariant drugi z wykorzystaniem algorytmów przetwarzania (narzędzi).

Aby przeprowadzić pomiary w QGIS sposobem pierwszym wykonaj następujące kroki:

Etap 1:

Zaczynamy od przygotowania danych. Załóżmy, że mamy już warstwę wektorową ze znalezionymi działkami (np. za pomocą wtyczki GIS SUPPORT). Umówmy się, że warstwę nazwaliśmy TRANSAKCJE, a jedno z pól (inaczej atrybut lub kolumna – nazwijmy je umownie KLUCZ) zawiera unikalny dla każdej transakcji klucz – wartość. To może być nadany przez nas numer kolejny, np. 1, 2, 3… albo inny rodzaj identyfikatora, np. ID001, ID002, ID003, albo numer GUID (aka UUID). Najważniejsze, żeby był unikalny dla każdego wiersza w tabeli atrybutów (i przypomnę tu, że każdy wiersz w tabeli atrybutów reprezentuje u nas jeden obiekt, tj. jedną transakcję sprzedaży-kupna nieruchomości).

Etap 2:

Następnym krokiem jest stworzenie nowej warstwy wektorowej (może być tymczasowa, albo zapisana na dysku twardym w formacie GeoPackage). Nazwiemy tę warstwę POMIAR 1️⃣ i dodamy tylko dwa pola: KLUCZ (typ danych powinien być zgodny z typem danych użytym dla tego pola w warstwie TRANSAKCJE) 2️⃣ oraz pole SZEROKOŚĆ 3️⃣, gdzie typ danych ustawiamy na liczby całkowite (integer) 4️⃣. Ustawienie ilości znaków (Długość) możemy zostawić bez zmian. Typ geometrii ustawimy na Linia (LineString) 5️⃣, a układ współrzędnych najlepiej na EPSG:2180 ewentualnie właściwą dla badanej lokalizacji strefę układu 2000 (EPSG:2176 do 2179) 6️⃣.

Etap 3:

Wchodzimy do właściwości warstwy POMIAR i wybieramy Formularz atrybutów 1️⃣. Z listy pól 2️⃣ wybieramy pole (atrybut) SZEROKOŚĆ, a w części Domyślne zaznaczamy opcję 3️⃣ oraz wpisujemy wyrażenie $length w polu Wartość domyślna 4️⃣. To ustawienie spowoduje, że za każdym razem, jak narysujemy linię (odcinek, którym będziemy mierzyć szerokość działki), to w polu SZEROKOŚĆ automatycznie dopisze się długość tego odcinka w jednostkach mapy (w naszym przypadku w metrach).

Następnie wykonujemy dokładnie te same kroki dla pola TRANSAKCJE, z tą tylko różnicą, że w pole Wartość domyślna 4️⃣ wpisujemy poniższy kod (możemy go skopiować bezpośrednio z okienka poniżej).

aggregate(
layer:='TRANSAKCJE',
aggregate:='concatenate',
expression:= "KLUCZ" ,
concatenator:=',',
filter:= intersects(geometry(@parent),@geometry))

W tym miejscu nie będę wchodził w szczegóły działania funkcji aggregate() (gdyż zostanie jej poświęcony jeden z przyszłych postów). W tym przykładzie wystarczy jedynie wiedzieć, że pole TRANSAKCJE każdego nowo narysowanego odcinka będzie automatycznie pobierać wartość pola KLUCZ z warstwy TRANSAKCJE, odpowiadającą działce ewidencyjnej, z którą przecina się nowo rysowany odcinek. Tego typu zabieg pozwoli na późniejsze złączenie warstwy TRANSAKCJE i warstwy POMIAR w celu przypisania naszych pomiarów konkretnym działkom.

Etap 4:

W przedostatnim etapie pozostaje nam już tylko pomierzyć wszystkie działki. Do szybkiego przejścia do kolejnych działek będziemy potrzebować zainstalować wtyczkę GO2NEXTFEATUREPLUS. Po uruchomieniu wtyczki, w oknie wybieramy warstwę (Layer) jako TRANSAKCJE, a kolejność przechodzenia (Order by:) jako KLUCZ.

Teraz z panelu warstw wybieramy warstwę POMIAR, przełączamy ją w tryb edycji i wybieramy narzędzie rysuj linię, a także narzędzie przyciągania (magnes). Rysujemy pierwszą linię po całej szerokości działki (klikamy pierwszy punkt: początek linii, klikamy drugi punkt: koniec linii oraz klikamy prawy klawisz myszy, żeby zakończyć rysowanie odcinka). Teraz naciskamy klawisz F8, który spowoduje, że wtyczka GO2NEXTFEATUREPLUS przeniesie nas do następnej działki. Mierzymy następną działkę, naciskamy F8, mierzymy, F8 itd.

W poniższym filmiku możemy zobaczyć jak wygląda taki pomiar.

Etap 5:

W ostatnim etapie pozostaje nam już tylko przyłączyć warstwę POMIAR do warstwy TRANSAKCJE.

Wchodzimy do właściwości warstwy TRANSAKCJE i wybieramy Złączenia 1️⃣, a następnie znak zielonego plusa 2️⃣. W kolejnym kroku ustawiamy wartości zgodnie z poniższym obrazkiem.

Ostatecznym rezultatem naszej pracy będzie tabela TRANSAKCJE z działkami, gdzie każdej działce będzie przypisana pomierzona przez nas szerokość.

Aby przeprowadzić pomiary w QGIS sposobem drugim wykonaj następujące kroki:

Etap 1:

Przygotowujemy warstwę POMIAR (tym razem nie musimy dodawać do niej żadnych pól/atrybutów).

Etap 2:

Przeprowadzamy działania podane w Etapie 4 poprzedniego przykładu.

Etap 3:

Na warstwie POMIAR stosujemy algorytm przetwarzania Dodaj atrybuty geometrii. Efektem działania będzie nowa warstwa o nazwie: Warstwa z dodaną geometrią.

Etap 4:

Uruchamiamy algorytm przetwarzania Złącz atrybuty według lokalizacji gdzie ustawiamy parametry w polach 1️⃣ do 5️⃣ zgodnie z poniższym obrazkiem:

Podsumowanie:

W artykule przedstawione zostały dwa sposoby szybkiego pomiaru szerokości działek. Drugi sposób pomiaru jest idealny dla początkujących, gdyż charakteryzuje się prostotą i przejrzystością. Zaawansowani użytkownicy docenią możliwości funkcji aggregate(), która w wielu scenariuszach okazuje się pomocna.

QGIS w 5 minut: jak zlokalizować działkę gdy zmienił się jej numer

Sat, 22 Feb 2025 00:00:00 +0000

Problem taki spotyka od czasu do czasu każdego rzeczoznawcę. Chcemy wyszukać na mapie działkę za pomocą wyszukiwarki (np. w Geoportalu Krajowym lub właściwym dla danej lokalizacji geoportalu powiatowym), ale nic nie znajdujemy. Szczególnie jest to problematyczne, kiedy rynek lokalny jest skąpy. Odrzucić taką transakcję szkoda, a przyjąć do wyceny bez sprawdzenia - ryzykowne. Powody takiego stanu rzeczy mogą być różne. Mogła np. nastąpić modernizacja ewidencji gruntów i budynków, skutkująca zmianą numeracji działek. W takim przypadku możemy poprosić we właściwym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej o wykaz przenumerowanych działek (lub pobrać z ich strony, jeżeli taki wykaz został udostępniony). Gorzej (dla nas) jeżeli działka uległa podziałowi albo podziałowi i scaleniu. Możemy spróbować zadzwonić do ośrodka i poprosić o informację, ale wynik to raczej ruletka. Zależy na kogo trafimy. Czasem uda się uzyskać tę informację bez problemu, a czasem usłyszymy: “a jaki Pan ma interes prawny?”, “ale nie można bo RODO”, “ale nie bo….” itp. Możemy spróbować sprawdzić zupełną treść księgi wieczystej i przeanalizować wpisy związane z tą działką (ale wynik też może nie dać oczekiwanego rezultatu).

📌 aktualizacja na marzec 2026

Uwolnienie danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN) umożliwiło stosowanie prostszej metody niż opisana poniżej. Wczytując dane RCN z plików GML lub GPKG do programu QGIS, możemy w warstwie zawierającej działki niezabudowane odszukać konkretny obiekt po numerze działki, a po zbliżeniu widoku zobaczyć jej pierwotną geometrię. Jeśli zestawimy to z warstwą WMS prezentującą aktualną ewidencję gruntów i budynków (EGIB), uzyskamy pełny obraz sytuacji: porównanie kształtu działki oryginalnej ze stanem obecnym. Rozwiązanie to będzie oczywiście skuteczne tylko wtedy, gdy dane zostały poprawnie wprowadzone do systemu, a z jakością informacji w RCN – jak powszechnie wiadomo – bywa różnie.

Sprawdźmy więc jak możemy rozwiązać nasz problem za pomocą QGIS. Rozwiązanie poniższe polega na zbudowaniu sobie bazy wszystkich działek z terenu na którym działamy zawodowo. Bazę musimy oczywiście aktualizować co jakiś czas (raz na kwartał lub pół roku powinno wystarczyć). Zrobienie tego wbrew pozorom jest proste i szybkie.

Na Geoportalu Krajowym wybieramy Rejestry i przechodzimy do Ewidencji zbiorów i usług
Wpisujemy nazwę jednostki 1️⃣ i wybieramy przycisk Filtruj 2️⃣. W kolumnie z nazwą zbioru danych wyszukujemy dane EGIB 3️⃣ a z odpowiadającego wiersza w kolumnie usługa pobierania 4️⃣ kopiujemy link.
Przechodzimy do programu QGIS i z menu Warstwa wybieramy Zarządzanie źródłami danych. W oknie, które się otworzy, wybieramy opcje zgodnie z numeracją poniżej. W punkcie 4️⃣ wklejamy adres skopiowany z Ewidencji zbiorów. W punkcie 3️⃣ (nazwa) możemy wpisać dowolną nazwę, najlepiej krótką ale na tyle opisową, żeby łatwo rozpoznać czego dotyczy.
Po wybraniu klawisza Dodaj (a w następnym oknie Dodaj warstwy) w panelu warstw, po kilkunastu/kilkudziesięciu sekundach pobierania, pojawi się warstwa ze wszystkimi działkami z danego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej (zazwyczaj obejmuje teren całego powiatu lub miasta na prawach powiatu). Warstwa ta to warstwa usługi WFS, która umożliwia pobieranie danych wektorowych. W powyższym przykładzie (powiat Tarnogórski) zostanie pobranych ponad 120 tysięcy działek.
Teraz pozostaje nam zapisanie takich danych na dysk naszego komputera (czyli stworzenie archiwum). W panelu algorytmów wybieramy narzędzie Zapisz obiekty wektorowe do pliku. W polu obiekty wektorowe wskazujemy naszą warstwę WFS, a w polu Zapisane obiekty/zapisz do pliku wybieramy jako format zapisu “geopaczkę” czyli GeoPackage. Następnie wskazujemy miejsce na dysku i wpisujemy nazwę pliku który ma być stworzony. Pliki dla różnych powiatów będą miały zróżnicowaną wielkość. Dla przykładu: na śląsku baza działek Świętochłowic to ≈3mb, Katowic ≈32mb, a powiatu Żywieckiego ≈170mb. We wspomnianym narzędziu, dzięki opcji Wykonaj jako przetwarzanie wsadowe, możemy pobrać dane równocześnie dla wielu obszarów na podstawie przygotowanego wcześniej pliku z linkami do interesujących nas ośrodków dokumentacji. Dla przykładu, pobranie archiwum wszystkich działek dla województwa śląskiego (ok 3,5 miliona działek - 36 powiatów plus 3 gminy prowadzące samodzielnie ewidencję) zajmuje ok. 40 minut i nie wymaga w tym czasie naszego zaangażowania.
Jeżeli kiedykolwiek będziemy potrzebowali sprawdzić aktualny numer działki, wystarczy wczytać nasz plik archiwum z okresu sprzed daty aktu notarialnego, z którego pochodzi działka. Poniżej warstwy z archiwum wczytujemy warstwę WMS Krajowej Integracji Ewidencji Gruntów (KIEG) - jej adres znajdziemy oczywiście na Geoportalu Krajowym. Teraz w pliku archiwum wyszukujemy naszą działkę i ustawiamy symbolizacje tej warstwy na np. “obrys zwykła linia” lub zmniejszamy “krycie” jeżeli preferujemy zostawić “zwykłe wypełnienie”. I w ten oto sposób udało nam się zlokalizować naszą działkę oraz dowiedzieć się, na jakie działki uległa podziałowi.

QGIS w 5 minut: szerokość działki drogowej

Sat, 08 Feb 2025 00:00:00 +0000

Mój znajomy, Krystian Kwak, rzeczoznawca majątkowy i pośrednik nieruchomości, zapytał mnie ostatnio, jak w QGIS zautomatyzować analizę szerokości działki drogowej (czyli jak szybko zbadać, czy działka nie zwęża się poniżej 3m). Działek było kilka, z czego najdłuższa miała ponad 3km długości, więc sprawdzanie tego ręcznie było by dość czasochłonne.

Jednym ze sposobów rozwiązania tego problemu jest metoda półautomatyczna z zastosowaniem następujących algorytmów przetwarzania z panelu algorytmów:

Poligony na linie - algorytm ten, zgodnie z nazwą, zamienia nasz wielokąt reprezentujący działkę na zamkniętą linię, tworzącą kształt działki. Jest to potrzebne, żeby następny algorytm zadziałał prawidłowo. Nie stosujemy tu żadnych dodatkowych opcji.
Otoczka - w tym algorytmie wybieramy nowo stworzoną warstwę będącą wynikiem poprzedniego algorytmu i ustawiamy odległość na 1,5m (czyli połowę zakładanej minimalnej szerokości działki tj. 3m).

Teraz pozostaje nam tylko przybliżyć się do jednego z końców działki i używając opcji przesuń widok, “przeskanować wizualnie” czy na całej długości działki są “dziury” nieobjęte wielokątem stworzonym przez algorytm Otoczka. Algorytm ten dołożył bowiem do linii będących granicami działki bufory po 1,5m w kierunku prostopadłym do granicy działki (w każdą stronę). Miejsca w których te bufory nachodzą na siebie, są miejscami w których działka ma szerokość mniejszą niż 3m.