Zacznę dziś kilkuczęściową serię wpisów o wtyczkach których używam w codziennej pracy. Wtyczki (inaczej pluginy) to dodatki do programu QGIS które rozszerzają jego funkcjonalność. Sam w sobie QGIS nawet bez wtyczek jest GISOWYM “kombajnem”. W panelu algorytmów przetwarzania QGIS 3 jest ponad 300 narzędzi. Jeżeli dołożymy do tego narzędzia z dołączonych bibliotek GDAL, SAGA i GRASS to otrzymujemy ich ponad tysiąc. Na szczęście rzeczoznawcy majątkowi nie muszą znać ich wszystkich. W codziennej pracy, wystarczy kilka/kilkanaście, w bardziej złożonych projektach kilkadziesiąt.

Jakby tego było mało są jeszcze wspomniane wcześniej wtyczki. Jest ich blisko 2 tysiące i ciągle powstają nowe. Skąd się biorą? Są pisane przez pasjonatów ze społeczności QGIS-a, przez firmy komercyjne, organizacje i instytucje a także w ramach projektów badawczych. Rozszerzenia do QGIS-a są zazwyczaj udostępniane w Repozytorium Wtyczek QGIS, które jest centralnym miejscem, gdzie użytkownicy mogą przeglądać, pobierać i instalować wtyczki.

Żeby dodać taką wtyczkę do programu, należy na pasku narzędzi wybrać Wtyczki a następnie Zarządzanie wtyczkami. Po wybraniu szukanej wtyczki należy wybrać przycisk Zainstaluj wtyczkę. Ikona nowo zainstalowanego rozszerzenia powinna pojawić się na pasku narzędzi, ewentualnie w menu Wtyczki (tego na pasku narzędzi) a czasami bezpośrednio w panelu algorytmów. Wszystko zależy od tego, jak sobie autor dodatku wymyślił.

Tyle tytułem wstępu i przechodzę już do konkretnych wtyczek które będą przydatne rzeczoznawcy majątkowemu przy wycenie nieruchomości.

1. GIS SUPPORT - to polski dodatek, stworzony przez firmę o takiej samej nazwie tj. GiS Support. Pierwszy jej moduł, który zaciekawi rzeczoznawcę to Wyszukiwarka działek ewidencyjnych. Umożliwia on wyszukiwanie działek (i pobieranie dla nich geometrii) pojedynczo (podobnie jak to działa na portalach powiatowych), z listy wielu działek (kiedy dysponujemy ich identyfikatorami i chcemy wyszukać automatycznie dużo działek) lub wielu działek przecinających zadaną geometrię. Możemy też użyć modułu Identyfikacja ULDK żeby wskazać na mapie i pobrać konkretną działkę.

   Następnym modułem jest GUGiK NMT który umożliwia odczytanie wysokości nad poziomem morza we wskazanym miejscu oraz wygenerowanie profilu terenu.

   Mamy też Bazę usług krajowych WMS/WFS dzięki której w łatwy sposób można wyszukać z bazy kilkaset, konkretną usługę (np. ortofotomapę, działki ewidencyjne, plany miejscowe itd) i dodać ją do projektu jako warstwę. Podobną funkcję (choć znacznie skromniejszą bazę) ma Narzędzie do szybkiego wczytywania WMTS. Pozwala ono na szybkie dodanie do mapy np. warstwy ortofotomapy wysokiej rozdzielczości, rzeźby terenu (cieniowanie) czy bazy danych obiektów topograficznych (BDOT10k).

   Bardzo przydatnym jest też narzędzie Dane do pobrania w skład którego wchodzą trzy podmoduły tj. PRG - granice administracyjne (umożliwia pobranie geometrii granic województwa, powiatu lub gminy); BDOT10k Baza Danych Obiektów Topograficznych pozwala pobrać tym razem dane wektorowe dla konkretnego powiatu lub konkretnej warstwy tematycznej tej bazy (np. warstwy sieci komunikacyjnych z informacją o kategorii zarządzania drogi, klasie drogi, rodzaju utwardzenia, szerokości); NM(P)T - Numeryczny Model (Pokrycia) terenu - umożliwia pobranie rastrów z zadanego obszaru zawierających dane wysokościowe (terenu lub obiektów), szczególnie przydatnych do badania i wizualizacji ukształtowania terenu wycenianych działek lub nieruchomości porównawczych.

   Ostatni już moduł Wyszukiwarka archiwalnych map Mapster to bardziej ciekawostka, niż praktyczne zastosowanie dla rzeczoznawcy. Niemniej jednak dzięki temu modułowi można szukać archiwalnych (jak sama nazwa wskazuje) opracowań kartograficznych oraz fotografii.

   Jak widać ta wtyczka to iście szwajcarski scyzoryk jeżeli chodzi o funkcje. Umożliwia znaczne przyspieszenie pracy w samym QGISie, niwelując konieczność ręcznego szukania, podpinania i konfigurowania zewnętrznych usług.

   

2. MEMORY LAYER SAVER - w odróżnieniu od poprzedniej wtyczki ta działa w tle i jej działania właściwie nie widać, choć jest bardzo potrzebne. W QGIS-ie możemy bowiem tworzyć tzw. warstwy tymczasowe. Są to warstwy które tworzone są tylko w pamięci komputera i zawierają dane tylko wtedy, kiedy plik projektu jest otwarty w programie (możemy je rozpoznać po ikonie czipa po prawej stronie nazwy warstwy). Jest to wygodne rozwiązanie, gdyż nie wymaga ciągłego zapisywania warstw na dysk (szczególnie kiedy wykonujemy kolejne operacje w panelu algorytmów i powstaje wiele nowych warstw). Wystarczy, że na koniec zapiszemy ostateczną wynikową warstwę a pośrednie skasujemy. Jednak czasami w trakcie pracy, program może doznać błędu krytycznego i nastąpi niespodziewane zamknięcie programu. W takim przypadku tracimy efekt naszej pracy i musimy te wszystkie operacje wykonać jeszcze raz. I tu pomaga nam wspomniana wtyczka. Jeżeli zapisujemy od czasu do czasu projekt na dysk, to (dzięki wtyczce) zawartość warstw tymczasowych też jest zapisywana na dysk. Ponowne otwarcie projektu spowoduje wczytanie zawartości warstw tymczasowych. Można też wykorzystać ten mechanizm do zastępczego i permanentnego zapisywania zawartości warstw tymczasowych na dysku (zamiast z użyciem właściwych formatów np. geopackage). Jednak nie jest to zalecane działanie.

3. GEOPORTAL LOKALIZATOR - mała wtyczka, która robi tylko jedną rzecz. Otóż po kliknięciu na jej ikonę, następuje otwarcie w przeglądarce strony Geoportalu Krajowego, dokładnie w miejscu w którym aktualnie jest wyświetlana mapa w QGIS-ie.

4. POWER PIN PL - ta wtyczka jest bardzo podobna w działaniu do poprzedniej ale umożliwia otwieranie zdecydowanie większej ilości portali zewnętrznych. Otwiera bowiem Geoportal Krajowy, e-mapę, Geoportal2, Google Maps, Google Earth, Street View, Open Street Map i jeszcze kilka. Czytelnikowi może nasunąć się pytanie dlaczego wspomniałem o wtyczce GEOPORTAL LOKALIZATOR skoro ta wtyczka też otwiera Geoportal Krajowy?. Otóż opisywana teraz wtyczka przy otwieraniu zewnętrznych portali co prawda otwiera mapę w prawidłowym miejscu ale troszkę w innym przybliżeniu (skali) niż w oknie QGIS-a. Jeżeli komuś to nie przeszkadza to w zupełności może zrezygnować z instalacji wtyczki z punktu 3.

I to by było na tyle w pierwszej części cyklu o wtyczkach/pluginach. Do zobaczenia w kolejnym wpisie!.