Problem taki spotyka od czasu do czasu każdego rzeczoznawcę. Chcemy wyszukać na mapie działkę za pomocą wyszukiwarki (np. w Geoportalu Krajowym lub właściwym dla danej lokalizacji geoportalu powiatowym), ale nic nie znajdujemy. Szczególnie jest to problematyczne, kiedy rynek lokalny jest skąpy. Odrzucić taką transakcję szkoda, a przyjąć do wyceny bez sprawdzenia - ryzykowne. Powody takiego stanu rzeczy mogą być różne. Mogła np. nastąpić modernizacja ewidencji gruntów i budynków, skutkująca zmianą numeracji działek. W takim przypadku możemy poprosić we właściwym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej o wykaz przenumerowanych działek (lub pobrać z ich strony, jeżeli taki wykaz został udostępniony). Gorzej (dla nas) jeżeli działka uległa podziałowi albo podziałowi i scaleniu. Możemy spróbować zadzwonić do ośrodka i poprosić o informację, ale wynik to raczej ruletka. Zależy na kogo trafimy. Czasem uda się uzyskać tę informację bez problemu, a czasem usłyszymy: “a jaki Pan ma interes prawny?”, “ale nie można bo RODO”, “ale nie bo….” itp. Możemy spróbować sprawdzić zupełną treść księgi wieczystej i przeanalizować wpisy związane z tą działką (ale wynik też może nie dać oczekiwanego rezultatu).

📌 aktualizacja na marzec 2026

Uwolnienie danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN) umożliwiło stosowanie prostszej metody niż opisana poniżej. Wczytując dane RCN z plików GML lub GPKG do programu QGIS, możemy w warstwie zawierającej działki niezabudowane odszukać konkretny obiekt po numerze działki, a po zbliżeniu widoku zobaczyć jej pierwotną geometrię. Jeśli zestawimy to z warstwą WMS prezentującą aktualną ewidencję gruntów i budynków (EGIB), uzyskamy pełny obraz sytuacji: porównanie kształtu działki oryginalnej ze stanem obecnym. Rozwiązanie to będzie oczywiście skuteczne tylko wtedy, gdy dane zostały poprawnie wprowadzone do systemu, a z jakością informacji w RCN – jak powszechnie wiadomo – bywa różnie.

Sprawdźmy więc jak możemy rozwiązać nasz problem za pomocą QGIS. Rozwiązanie poniższe polega na zbudowaniu sobie bazy wszystkich działek z terenu na którym działamy zawodowo. Bazę musimy oczywiście aktualizować co jakiś czas (raz na kwartał lub pół roku powinno wystarczyć). Zrobienie tego wbrew pozorom jest proste i szybkie.

1. Na Geoportalu Krajowym wybieramy Rejestry i przechodzimy do Ewidencji zbiorów i usług

   

2. Wpisujemy nazwę jednostki 1️⃣ i wybieramy przycisk Filtruj 2️⃣. W kolumnie z nazwą zbioru danych wyszukujemy dane EGIB 3️⃣ a z odpowiadającego wiersza w kolumnie usługa pobierania 4️⃣ kopiujemy link.

   

3. Przechodzimy do programu QGIS i z menu Warstwa wybieramy Zarządzanie źródłami danych. W oknie, które się otworzy, wybieramy opcje zgodnie z numeracją poniżej. W punkcie 4️⃣ wklejamy adres skopiowany z Ewidencji zbiorów. W punkcie 3️⃣ (nazwa) możemy wpisać dowolną nazwę, najlepiej krótką ale na tyle opisową, żeby łatwo rozpoznać czego dotyczy.

   

4. Po wybraniu klawisza Dodaj (a w następnym oknie Dodaj warstwy) w panelu warstw, po kilkunastu/kilkudziesięciu sekundach pobierania, pojawi się warstwa ze wszystkimi działkami z danego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej (zazwyczaj obejmuje teren całego powiatu lub miasta na prawach powiatu). Warstwa ta to warstwa usługi WFS, która umożliwia pobieranie danych wektorowych. W powyższym przykładzie (powiat Tarnogórski) zostanie pobranych ponad 120 tysięcy działek.

5. Teraz pozostaje nam zapisanie takich danych na dysk naszego komputera (czyli stworzenie archiwum). W panelu algorytmów wybieramy narzędzie Zapisz obiekty wektorowe do pliku. W polu obiekty wektorowe wskazujemy naszą warstwę WFS, a w polu Zapisane obiekty/zapisz do pliku wybieramy jako format zapisu “geopaczkę” czyli GeoPackage. Następnie wskazujemy miejsce na dysku i wpisujemy nazwę pliku który ma być stworzony. Pliki dla różnych powiatów będą miały zróżnicowaną wielkość. Dla przykładu: na śląsku baza działek Świętochłowic to ≈3mb, Katowic ≈32mb, a powiatu Żywieckiego ≈170mb. We wspomnianym narzędziu, dzięki opcji Wykonaj jako przetwarzanie wsadowe, możemy pobrać dane równocześnie dla wielu obszarów na podstawie przygotowanego wcześniej pliku z linkami do interesujących nas ośrodków dokumentacji. Dla przykładu, pobranie archiwum wszystkich działek dla województwa śląskiego (ok 3,5 miliona działek - 36 powiatów plus 3 gminy prowadzące samodzielnie ewidencję) zajmuje ok. 40 minut i nie wymaga w tym czasie naszego zaangażowania.

6. Jeżeli kiedykolwiek będziemy potrzebowali sprawdzić aktualny numer działki, wystarczy wczytać nasz plik archiwum z okresu sprzed daty aktu notarialnego, z którego pochodzi działka. Poniżej warstwy z archiwum wczytujemy warstwę WMS Krajowej Integracji Ewidencji Gruntów (KIEG) - jej adres znajdziemy oczywiście na Geoportalu Krajowym. Teraz w pliku archiwum wyszukujemy naszą działkę i ustawiamy symbolizacje tej warstwy na np. “obrys zwykła linia” lub zmniejszamy “krycie” jeżeli preferujemy zostawić “zwykłe wypełnienie”. I w ten oto sposób udało nam się zlokalizować naszą działkę oraz dowiedzieć się, na jakie działki uległa podziałowi.